Zware vracht, lichte schoolspits in Aalst
Samenvatting
Om de verkeersveiligheid te verhogen, voerde Aalst vanaf januari 2021 een nieuwe regeling in rond vrachtverkeer tijdens de spitsuren. Vrachtwagens en andere voertuigen met een maximale toegelaten massa (MTM) van meer dan 7,5 ton mogen in de ochtend- en avondspits niet meer binnen de grote ring rijden. De maatregel beschermt o.a. schoolgaande kinderen en stimuleert veilig verkeer in het centrum van de stad.
Projectbeschrijving
De regel rond MTM in Aalst is ontworpen om de verkeersveiligheid rond scholen te verbeteren. Een duidelijke noodzaak want Aalst is een scholenstad waarbij dagelijks zo’n 22.000 kinderen zich te voet of met de fiets door het centrum verplaatsen. De stad stelde vast dat de combinatie van schoolverkeer (lees: jonge kinderen te voet en op de fiets) in combinatie met zwaar vrachtverkeer tot onveilige situaties en verhoogde stress aan de schoolpoort zorgden. De aanwezigheid van zwaar vrachtverkeer tijdens de drukke ochtend- en namiddagspits vormde een reëel gevaar. Daarom werd de doelstelling geformuleerd om het centrum van Aalst tijdens de spits veiliger en leefbaarder te maken, met specifieke aandacht voor actieve weggebruikers door middel van toelating op basis van MTM.
Het stadsbestuur voerde vanaf 4 januari 2021 een verbod in voor voertuigen met een MTM van meer dan 7,5 ton om binnen de grote ring te rijden tijdens de (school)spits. De beperking is het hele jaar door en ook tijdens de schoolvakanties geldig tijdens de ochtendspits van 7.45 tot 8.45 uur, tijdens de namiddagspits van 15.30 tot 16.45 uur en op woensdag van 11.30 tot 12.30 uur. Tijdens deze tijdsvensters mag een vrachtwagen wel stilstaan om te laden en lossen. Om deze maatregel af te dwingen zijn er 80 verkeersborden geplaatst. Het gebied waar het van kracht is begrensd door de R41-N9 Gentsesteenweg-Capucienenlaan-Leo De Bethunelaan-Parklaan.
Enkele uitzonderingen
De beperking is niet van toepassing voor bussen en hulpdiensten. Daarnaast is het ook mogelijk om uitzonderingen aan te vragen. Er zijn structurele uitzonderingen voor voertuigen die leveringen doen van tijdsgebonden materialen zoals verse beton of asfalt die voor een continue verwerking worden gebruikt en dat langer dan 6 uur. Verder kan er ook een punctuele tijdelijke uitzondering worden aangevraagd voor eenmalige en kortstondige specifieke situaties waarbij het niet mogelijk is om dit te doen buiten de venstertijden. Deze aanvraag moet goed gemotiveerd zijn. Tot slot kan er ook een regularisatie aangevraagd worden voor hoogdringende werken die binnen de 24 uur na een dringende herstelling nodig zijn en uitgevoerd moeten worden met een voertuig zwaarder dan 7.5 ton binnen de venstertijden.
Controle
Het verschil met een tonnagebeperking is dat de lading van het voertuig niet van belang is voor de regelgeving. Bij een tonnagebeperking kan een lege vrachtwagen nog steeds het gebied binnen, en wanneer die gecontroleerd wordt, moet de vrachtwagen naar een weegbrug geleid worden. Dit maakt handhaving niet evident. MTM-regelgeving baseert zich op het inschrijvingsbewijs van de vrachtwagen en kan dus ook gehandhaafd worden via automatische nummerplaatherkenning.
Betrokken partijen
Het project werd geïnitieerd door Stad Aalst, in samenwerking met mobiliteitsdiensten en verkeersveiligheidsorganisaties zoals ‘Critical Mass Aalst’ en ‘Samen voor een Verkeersveilig Aalst’. Deze burgerinitiatieven speelden een belangrijke rol in het aankaarten van de problematiek. De participatie verliep via overlegmomenten met bewoners, scholen en transporteurs. De stad communiceerde actief via haar website en sociale media, en organiseerde infosessies voor betrokken partijen. De feedback uit deze sessies werd meegenomen in de uitwerking van de maatregel en de uitzonderingsregels. Ondanks de invoering bleek uit observaties dat sommige chauffeurs de regels negeerden, wat leidde tot oproepen voor strengere handhaving en hogere boetes.
Evaluatie
Tot op heden heeft Stad Aalst geen formeel evaluatierapport gepubliceerd met meetbare resultaten over de impact van de MTM sinds de invoering op 4 januari 2021. Er zijn geen cijfers beschikbaar over het aantal overtredingen, ongevallenvermindering of verkeersstromen tijdens de spitsuren. Burgerinitiatieven zoals Critical Mass Aalst en Samen voor een Verkeersveilig Aalst hebben wel herhaaldelijk gewezen op structurele overtredingen door vrachtwagenchauffeurs.
Investering
2021
- Totale budget: de enige kosten die werden doorgevoerd, maakten deel uit van het raamcontract signalisatie (verkeersborden die de MTM moeten signaleren) en online communicatie via de Dienst Communicatie van de Stad Aalst