Telraam is een multimodale verkeersteller die verschillende vervoersvormen (voetgangers, fietsers, auto’s en zwaar verkeer) telt. De verkeersteller wordt opgehangen op de 1ste of 2de verdieping vanop een binnenpositie (Telraam indoor) of een buitenpositie (Telraam outdoor). Op deze manier kunnen bewoners, buurtcomités, organisaties, studiebureaus, onderzoeksinstellingen, steden en gemeenten verkeer monitoren op verschillende wegsegmenten. Het feit dat met dit systeem ook bewoners zelf verkeer kunnen tellen zorgt ervoor dat het buikgevoel kan ‘geobjectiveerd’ worden en de lokale overheid met de data aan de slag kan om verkeersmaatregelen uit te werken of een evaluatie te maken van een nieuwe verkeerssituatie.

Uit de meetresultaten blijkt dat het eenvoudig is om sluipverkeer, omleidingen, drukke fietsroutes etc. in volumes en rijrichtingen te visualiseren aan de hand van deze technologie. Oa. de stad Leuven werkt met deze verkeersmonitoring voor bijvoorbeeld de evaluatie van het mobiliteitsplan Kessel-Lo of passantenmonitoring in het kernwinkelgebied van de stad.

Projectbeschrijving

De aanleiding om Telraam in te zetten hangt af van de lokale noden en vragen. Zo kan een lokale overheid Telraam inzetten in de marge van een mobiliteitsplan, circulatiemaatregelen of om de effecten voor/tijdens/na van nieuw geplande verkeersmaatregelen te monitoren. Dat kan bijvoorbeeld een verkeersfilter zijn, het wijzigen van de rijrichting, monitoring van een schoolomgeving, de fietsvolumes in een fietsstraat etc. Een studiebureau kan de technologie inzetten voor een nulmeting of ter voorbereiding van een trajectcontrole. Een bewonersgroep kan de verkeersteller inzetten om op een objectieve manier meetgegevens voor te leggen aan de lokale of regionale overheid, ter ondersteuning van ingrepen in de verkeersomgeving.

Een typisch projectformat voor steden en gemeenten die zonespecifiek of gemeente/stadsbreed willen monitoren is de uitrol van meerdere verkeerstellers waarin volgende fases chronologisch aan bod komen:

1. Oproep kandidaten via lokale communicatiekanalen
2. Selectie in overleg met de mobiliteitsdienst
3. Startworkshop: alle uitleg over Telraam, wat kan het, wat niet, hoe moet je een Telraam installeren etc.
4. Tijdens de meetperiode: ondersteuning & helpdesk
5. Tussentijdse communicatie naar de deelnemers over relevante inzichten of geplande maatregelen naar aanleiding van de tellingen
6. Dataworkshop: bespreking resultaten met bewoners, studiebureau en lokale overheid

De duurtijd van het volledige traject is 6 tot 12 maanden.

Evaluatie

Een grote troef van deze aanpak op participatief vlak is dat het bewoners transformeert van passieve observatoren naar actieve en constructieve betrokkenen. Door een eenvoudige verkeersteller aan hun eigen raam te plaatsen, verzamelen bewoners zelf de verkeersgegevens van hun straat en krijgen ze direct inzicht in de verkeerssituatie. Dit laagdrempelige systeem doorbreekt de traditionele kloof tussen beleidsmakers en bewoners: waar verkeerstellingen normaal gesproken een black box zijn die door professionals worden uitgevoerd, maakt Telraam de dataverzameling transparant én toegankelijk. Bewoners voelen zich eigenaar van ‘hun’ data, wat niet alleen hun bewustzijn over verkeersstromen vergroot, maar ook hun betrokkenheid bij lokale verkeerskwesties versterkt. Bovendien schept dit gedeelde databezit een basis voor meer en betere oplossingsgerichte gesprekken met beleidsmakers, waarbij buurtbewoners met concrete cijfers kunnen onderbouwen wat ze dagelijks ervaren, en zo bottom-up kunnen bijdragen aan evidence-based verkeersbeleid in plaats van enkel te vertrouwen op topdown besluitvorming.

Wat steevast gezien wordt in een proces waarbij bewoners aan de slag gaan met Telraam, is dat bij aanvang het activisme aanwezig kan zijn en men er soms heilig van overtuigd is dat Telraam hét instrument is om de perceptie kracht bij te zetten. Maar dat er gedurende het traject verkeerskennis wordt opgebouwd zodat men zich steeds bewuster wordt van het feit dat het dikwijls om communicerende vaten gaat zoals bijvoorbeeld in dit geval: het omdraaien van de rijrichting in de ene straat kan gevolgen hebben voor verkeersintensiteiten in een aanpalende straat.

Betrokken partijen

Telraam (Rear Window BV) is een scale-up die in 2021 is ontstaan door een gezamenlijk initiatief van Transport & Mobility Leuven, vzw Mobiel 21 en Waanz.in. 

Het initiatief op lokaal vlak kan zowel vanuit de bewoner, stad, provincie of gemeente komen. In sommige trajecten zijn ook andere stakeholders betrokken zoals de AWV, een stadsregio of intercommunale. Ook met overkoepelende overheden zoals de provincies en de Vlaamse overheid wordt er samengewerkt.

In de praktijk zijn dit de meest voorkomende initiators van een samenwerking:

• Een lokale overheid die graag Telraam wil inzetten in het kader van monitoring van (geplande) verkeersmaatregelen.
• Een intercommunale die in het kader van een verkeersstudie aan de slag gaan met binnen- en buitensensoren.
• Een studiebureau dat projectgebonden sensoren inzet in het kader van een MOBER of mobiliteitsplan.
• Een individuele bewoner of groep van bewoners die aan de slag gaat met een aantal Telramen en vervolgens de gemeente op basis van de telresultaten kan overtuigen om een structurele samenwerking aan te gaan.

Investering

Telraam is gelanceerd op 21/3/2019 als project en opereert als bedrijfsentiteit sedert 2021. Het budget varieert en is afhankelijk van hoofdzakelijk contractwerking en beperkt ook subsidiekanalen (Vlaio, Horizon etc.).

Er zijn 3 stichtende partners:

• Transport & Mobility Leuven
• Mobiel 21
• Waanz.in

Initiatiefnemers

Telraam werkt met tal van lokale besturen samen in binnen- en buitenland. Hieronder een niet-limitatief overzicht van steden en gemeenten waar er actief wordt gewerkt met Telraam-sensoren:

• Leuven (Stad Leuven)
• Aalst (Stad Aalst)
• Gent (Mobiliteitsbedrijf)
• Kortrijk (Stad Kortrijk en Leiedal)
• Harelbeke (Stad Kortrijk)
• Zwijnaarde (burgerinitiatief)
• Mechelen (Stad Mechelen)
• Antwerpen (Stad Antwerpen, VMM)
• Beringen (Stad Beringen)
• Lubbeek (gemeente Lubbeek)
• Willebroek (gemeente Willebroek)
• Bocholt (gemeente Bocholt)
• Ardooie (gemeente Ardooie)
• Pittem (gemeente Pittem)
• etc.

Contact

Telraam

• info@telraam.net
• www.telraam.net

Deze kennisfiche kwam tot stand in samenwerking met Telraam.