Met een eenvoudige tool voor het ontwerp van straten gingen onderzoekers na of pre-adolescenten andere prioriteiten stellen bij keuzes in de openbare ruimte. Daarvoor ontleedden ze verschillende diagrammen. De workshops waarin deze diagrammen werden opgesteld, vonden plaats in Vlaanderen, telkens met jongeren tussen 10 en 12 jaar uit sociaal kwetsbare milieus. In het kader van de Leerstoel Fiets gingen onderzoekers welke accenten werden gelegd.

Uit  de analyse blijkt een sterke nadruk op langzame en actieve vervoerswijzen, met name wandelen en fietsen. Ook voorzieningen voor meer veiligheid, zoals groene barrières, en duidelijk afgebakende voetgangerszones blijken belangrijk.

Concurrerende prioriteiten en zoektocht naar evenwicht

Deze accenten weerspiegelen de ontwikkelingsbehoeften van de deelnemers aan veilige, toegankelijke omgevingen en hun afhankelijkheid van actieve vervoerswijzen. De deelnemers waardeerden consequent groene ruimtes, niet alleen vanwege de veiligheid en verkeersremmende werking, maar ook vanwege de esthetiek en de mogelijkheden voor sociale interactie. Daarmee gaven ze blijk van een intuïtief begrip van de multifunctionele rol die zo’n inrichting met zich meebrengt. Een sociale publieke ruimte, met bankjes en groenvoorzieningen, kwamen naar voren als een sleutelelement om de interactie tussen leeftijdsgenoten en betrokkenheid bij de gemeenschap te ondersteunen.

Ook jongeren ervaarden de moeilijkheid om een evenwicht te vinden tussen concurrerende prioriteiten en die in een beperkte ruimte te integreren. Het gevonden compromis vormt een afspiegeling van de stedenbouwkundige dilemma’s in de echte wereld. Door de nadruk te leggen op actieve mobiliteit, veiligheid en inclusiviteit sluiten de ontwerpen van de deelnemers aan bij de principes van duurzame stedelijke ontwikkeling.

Dit onderzoek onderstreept hoe belangrijk het is om kinderen bij participatieve processen te betrekken. Hun visies bieden waardevolle inzichten voor het creëren van rechtvaardige, kindvriendelijke omgevingen waar alle gebruikers baat bij hebben. De resultaten zijn ook een pleidooi om in complexe planningsprocessen de stem van jongeren te laten klinken, met behulp  van gestructureerde begeleiding. Hun stem kan zo worden meegenomen bij de vormgeving van inclusievere en duurzamere steden.

Dit onderzoek werd uitgevoerd in het kader van de “Leerstoel Fiets” aan de UGent, die wordt gefinancierd door het Departement Mobiliteit en Openbare Werken van de Vlaamse overheid.