Samenvatting
De Kanunnik Peetersstraat maakt deel uit van een populaire fietsverbinding van Mortsel naar Berchem en Antwerpen. De kasseien op de baan knabbelden echter aan het comfort van de fietser en de riolering was dringend aan vernieuwing toe. De twee werden samen als koppelkans aangepakt en de straat werd omgevormd tot woonerf. Een groene, aangename fietsbeleving is het resultaat.
Projectbeschrijving
De heraanleg van de Kanunnik Peetersstraat vertrok vanuit een slechte staat van de weg en het beperkte fietscomfort door onder meer kasseien. Het District Berchem wilde een comfortabele fietsverbinding realiseren als onderdeel van een bredere route. Aanvankelijk werd gedacht aan klassieke fietspaden, maar dit bleek minder zinvol omdat goede aansluitingen aan het einde van de doodlopende straat ontbraken. Uiteindelijk werd gekozen voor een woonerfconcept in de Kanunnik Peetersstraat.
Tegelijk werd maximaal ingezet op koppelkansen. Waterlink plande rioleringswerken en wilde een overstort van regenwater richting de parkvijver creëren. Hierdoor werden ook de Wapenhagenstraat en Florent Bauduinstraat mee opgenomen. De brede straatprofielen maakten vergroening mogelijk, met wadi’s voor wateropvang.
De ingreep werd gebiedsgericht aangepakt en afgestemd op andere projecten, zoals de heraanleg van het Brilschanspark. Een verkeersplateau verbindt het park met de Florent Bauduinstraat en via de fietsstraat in de Marcel Auburtinlaan werd een logische fietsroute gecreëerd.
De straten zijn allemaal ingericht als woonerf, met parkeerplaatsen gecentraliseerd langs de wadi’s. Er is een goed evenwicht gevonden tussen oplossingen voor de verschillende problematieken met aandacht voor fietscomfort, parkeren, leefomgeving, natuur en water. De groenstructuren in de straten zorgen bovendien voor een mooie verbinding tussen het Brilschanspark en De Veldekens.
Betrokken partijen
De samenwerking tussen Stad Antwerpen en het District Berchem was cruciaal: de districten zijn verantwoordelijk voor het openbaar domein, terwijl mobiliteit een stedelijke bevoegdheid blijft. Ontwerpen werden intern uitgewerkt en via coördinatieoverleg afgestemd, met adviezen die doorheen de ontwerpfasen werden meegenomen.
Het district nam het initiatief voor de heraanleg van het openbaar domein. De stad bewaakte de mobiliteitsvoorwaarden en keurde de functiewijziging van straat naar woonerf goed.
Waterlink trad op als partner voor rioleringswerken en waterbeheer.
Bewoners werden geconfronteerd met veranderingen, vooral rond parkeren. In het woonerf mag in het nieuwe scenario enkel op aangeduide plaatsen (langs de centrale wadi’s) geparkeerd worden. Dit leidde tot weerstand en praktische problemen. Bewoners durfden niet te dicht bij de wadi’s parkeren waardoor de wagens deels op straat stonden en uitrijden van de oprit moeilijk werd. Als bijsturing werden tegels voorzien in de groenzones om het uitstappen te vergemakkelijken.
Evaluatie
Er is geen formele evaluatie, maar feedback wordt via contacten met bewoners opgevolgd. De ingreep heeft het fietscomfort duidelijk verbeterd en een aantrekkelijkere route gecreëerd met beperkte conflicten, gezien het lage verkeersvolume. De verbinding tussen groengebieden is versterkt en de straat kreeg een uitgesproken groen karakter.
Snelheidsmetingen tonen echter dat de beoogde 20 km/u moeilijk af te dwingen is louter via inrichting, onder meer door relatief brede stukken. Waar mogelijk werden bijkomende versmallingen aangebracht. Dit lukte niet overal omdat onder meer de brandweer vlot moeten doorkunnen.
Oudere bewoners van het nabijgelegen woonzorgcentrum voelen zich minder zeker doordat klassieke voetpaden verdwenen zijn en ze de straat moeten gebruiken om te wandelen. Dit wijst op een aandachtspunt bij woonerfontwerpen. Het District Berchem probeert zo goed mogelijk te communiceren met het WZC om de voordelen ven veiligheid van een woonerf toch in de verf te zetten bij de bewoners.
Investering
2023 – 2025
- Totale budget: € 1,9 miljoen + kosten bovenbouw voor de waterbeheerder
- Financiële partners: 100% District Berchem
- Indeling budget: €275.000 hoofdleiding en aanplant
Initiatiefnemers
- District Berchem, publieke ruimte
Contact
Kenneth Willockx
- Projectcoördinator Publieke Ruimte district Berchem
- kenneth.willockx@antwerpen.be